İkinci el Subaru alırken kontrol listesi

Bu listenin amacı

Genel ikinci el araba tavsiyelerini biliyorsun: kaza kaydı, boya kontrolü, ekspertiz. Onlar geçerli. Bu liste onların üstüne, sadece Subaru'da anlamlı olan kalemleri koyuyor. Sıralama, aracın başında geçireceğin bir buçuk saatlik bir kontrolü kabaca takip ediyor.

Bir uyarı: bu liste ekspertizin yerine geçmez. Amacı, ekspertize götürmeye değmeyecek araçları erken elemek ve ekspertizde nereye özellikle bakılmasını isteyeceğini bilmek.

1. Soğuk motorla başla

Aracı gidip çalışır bulmuşsan, o randevu boşa gitti sayılır. Motorun soğuk olduğundan emin ol; kaputa elini koy, egzoz ucuna bak. Satıcı "ısıtmıştım" diyorsa başka bir gün için randevu iste. Subaru'da en çok bilgi soğuk çalıştırmanın ilk otuz saniyesinde çıkıyor.

Soğuk çalıştırmada bak:

Egzozdan mavi duman. Yağ yanıyor demek. Turbo motorlarda piston segman kanalı hasarı ya da turbo keçesi; atmosferiklerde supap lastiği ya da yaşlanma. Kısa bir an gelip geçen ince bir duman ile devam eden mavi duman farklı şeyler.
Beyaz, yoğun ve devam eden duman. Su yanma odasına giriyor olabilir; kafa contası. Soğuk havada normal su buharıyla karıştırma — buhar birkaç saniyede kaybolur ve kokusu yoktur.
Rölanti düzeni. Tek silindirin geride kaldığı bir titreme, kompresyon farkının erken işareti olabilir.
Sesler. Tıkırtı, çıtırtı, metalik vuruntu. Boksör motorların kendine özgü bir sesi vardır ama düzenli ve yumuşak olmalı.

2. Kafa contası — hangi motorlarda öncelikli

Bu, Subaru'nun en bilinen konusu ve motoruna göre riski değişiyor.

Yüksek dikkat gerekenler: doksanların ortası DOHC 2.5 atmosferikler ve iki binlerin başındaki SOHC 2.5 atmosferikler. Bu motorlarda conta değişimi geçmişini belgeli olarak sormak makul. Sonraki nesil SOHC 2.5'lerde durum belirgin biçimde iyileşti ama yüksek kilometrede hâlâ görülebiliyor.

Ne bakacaksın:

Radyatör kapağını soğukken aç. Su rengi ve kıvamı normal mi, yağ filmi var mı, kapağın altında kahverengi çamurlu birikinti var mı.
Motor çalışırken genleşme deposuna bak. Sürekli kabarcık çıkıyorsa yanma gazı suya karışıyor olabilir. Emin olmak için soğutma suyunda hidrokarbon testi yaptır — ucuz ve net.
Motorun yan yüzlerini, silindir kapağı ile blok birleşimini fenerle tara. Dışa doğru yağ ya da kurumuş antifriz izi (beyaz-yeşilimsi kabuk) sızıntının işaretidir.
Yağ kapağının içine bak. Kahverengi köpüklü emülsiyon kötü işaret; ama sadece kısa mesafe kullanılan araçlarda yoğuşmadan da olabilir, tek başına karar verme.

3. Turbolu araçsa ekstra kalemler

Yağ bakım geçmişi. Turbo Subaru'da yağ değişim aralığına uyulmuş olması, kilometreden daha belirleyici. Belgesi yoksa fiyatlandırırken bunu risk kalemi say.
Turbo boşluğu ve sesi. Emme borusunu söküp türbin şaftında aşırı boşluk var mı bak; kanatlarda temas izi arıyorsun. Sürüşte ıslık dışında metalik uğultu istemezsin.
Eski nesil turbo modellerde turbo öncesi borudaki katalizör. Dağılıp türbine gidebilen bir parça. Değişmiş mi, kontrol edilmiş mi sor.
Modifiye izleri. ECU haritası değişmiş mi? Emme ve egzoz standart mı? Basınç göstergesi, ek sensör kabloları, kesilmiş orijinal tesisat izleri var mı? Modifiye edilmiş bir araç otomatik olarak kötü değil, ama kimin yaptığı ve nasıl haritalandığı bilinmiyorsa bilinmeyen risktir.
Kompresyon farkı. Turbolu araçta bunu ekspertizde mutlaka istet. Segman kanalı hasarı bu testte kendini gösterir.

4. Aktarma organı

CVT'li araçlarda

Soğukken ve sıcakken ayrı ayrı sür. Düşük hızda hafif gazda titreme, sarsıntı ya da gecikmeli tepki istemezsin.
Sıvı geçmişini sor. "Ömür boyu" diye hiç değiştirmemiş bir yüksek kilometreli CVT, pazarlık kalemi değil risk kalemi.
Yazılım güncellemesi ve varsa uzatılmış garanti durumunu şasi numarasıyla yetkili servisten sordur. Bu tür kampanyalar pazar bazlıdır; ithal bir araçta geçerli olmayabilir.
Vitese takarken gecikme, kontrol panelinde şanzıman/AWD uyarısı: kırmızı bayrak.

Manuel araçlarda

Tüm viteslere sırayla geç, özellikle ikinci vitese hem soğukken hem sıcakken dikkat et.
Vitesten atma testi: düz yolda yüksek viteste gaz kes-ver yap, el vitesin üstünde değilken kutunun boşa geçip geçmediğine bak.
Debriyaj kavrama noktası pedalın çok üstündeyse balata bitmeye yakın olabilir.
Rölantide vites boştayken debriyaja bas — yeni bir ses geliyorsa ayırma bileziği.

AWD — dört lastiğe bak, bu Subaru'da pazarlık konusu değil

Dört lastik aynı marka, aynı model, aynı ebat mı? Diş derinlikleri birbirine yakın mı?
Değilse, araç bir süredir aktarma organını zorluyor olabilir. Merkez kavramanın ya da viskoz kaplinin durumu şüphelidir.
Test: boş bir alanda, düz zeminde, çok yavaş hızda tam direksiyon daire çiz. Tıkırtı, zorlanma ya da sarsıntı geliyorsa merkezde bir sorun var demektir.
Lastik farklıysa bunu pazarlıkta dört yeni lastik + olası aktarma organı kontrolü olarak fiyatla.

5. Bakım geçmişindeki Subaru'ya özel kalemler

Triger kayışı. EJ ailesi motorlar kayış kullanıyor ve periyodik değişim gerektiriyor. Aralık motora, model yılına ve pazara göre değişir — servis kitabındaki değeri esas al. Kayış değişiminde su pompası, gergi ve avare rulmanlarının da değişmiş olması beklenir; faturada bunlar yoksa iş yarım yapılmış olabilir. FB ve FA ailesi motorlar zincir kullandığı için bu kalem onlarda yok.
Yağ tüketimi. Özellikle FB ailesinin ilk yıllarındaki bazı araçlarda yağ tüketimi şikâyetleri raporlandı. Sahibine "iki yağ değişimi arasında ne kadar yağ ekliyorsun" diye sor; cevabı bilmiyorsa bu da bir cevaptır.
Diferansiyel ve şanzıman yağları. Manuel araçlarda şanzıman ve ön diferansiyel aynı yağı paylaşır, arka diferansiyel ayrıdır. Bu yağların hiç değişmemiş olması yaygın bir ihmal.
Debriyaj ve triger gibi büyük kalemler faturalıysa aracın değeri artar; sözle anlatılıyorsa yok sayılır.

6. Süspansiyon, fren, gövde

Arka süspansiyon burçları ve rot başları, özellikle bozuk yol görmüş araçlarda.
Poyra rulmanı uğultusu: sabit hızda gidip direksiyonu hafifçe sağa-sola yatır, ses şiddeti değişiyorsa rulman.
Pas. Kuzey Avrupa ya da Japonya'dan ithal araçlarda alt şasi, eşik altları, arka süspansiyon bağlantı noktaları ve egzoz askıları. Kaldıraca alıp bakmadan karar verme.
Amortisör kuleleri ve şasi uzantılarındaki fabrika puntoları — kaynak izi, macun ya da eziklik ciddi kaza işaretidir.

7. Elektronik ve belgeler

Kontak açıldığında tüm uyarı lambaları yanıp sönmeli. Hiç yanmayan bir airbag ya da ABS lambası, ampulün sökülmüş olabileceği anlamına gelir.
OBD ile tara. Sadece aktif hataya değil, hazır olmayan monitörlere de bak. Hepsi "hazır değil" görünüyorsa hatalar yakın zamanda silinmiş demektir; aracı bir süre sürüp tekrar tara.
e-Devlet üzerinden araç sorgusu yap: rehin, haciz, muayene durumu, vergi ve ceza borcu, hasar kaydı.
İthal araçsa gümrük ve tescil belgelerinin eksiksiz olduğundan emin ol; Japonya'dan gelen araçlarda müzayede kâğıdı varsa iste, kilometre ve hasar bilgisini doğrulamak için değerli bir belge.

8. Fiyatlandırırken aklında tut

Subaru'da "ucuz araç" genelde ucuz olmuyor. Şu kalemler ilk yıl içinde önüne çıkabilir ve her biri ciddi tutar:

Kafa contası işi (motorun sökülmesini gerektirir)
Triger seti + su pompası (EJ ailesi)
Dört lastik birden (AWD zorunluluğu)
Debriyaj seti (kutu indirilir)
CVT sıvı servisi ya da daha kötüsü

Bunlardan hangisinin yakın olduğunu tahmin edebiliyorsan pazarlık gücün var. Hiçbirinin geçmişini bilmiyorsan, aldığın şey araç değil, kapalı zarf.