Hava, polen ve yakıt filtresi: hangisi ne zaman, hangisi kendin

Üç filtre üç ayrı dünyaya ait. Hava filtresi ve polen filtresi, hiç alet kullanmadan ya da tek bir tornavidayla yapılabilen işler. Yakıt filtresi ise basınçlı yakıt hattıyla çalışmak demek — ciddiye alınması gereken tek kalem.

Motor hava filtresi

Ne zaman

Subaru'nun bakım takviminde motor hava filtresi 30.000, 60.000 ve 90.000 milde (yaklaşık 48.000 km aralıklarla) değişiyor. Aynı takvim "tozlu koşullarda daha sık" notunu düşüyor.

Türkiye için gerçekçi yaklaşım: 15.000 km'de bak, 30-40.000 km'de değiştir. Şehir içi trafik, şantiye civarı, stabilize yol ya da toz taşınımının yoğun olduğu bir bölgede yaşıyorsan aralığı daha da kısalt.

Filtreyi çıkarıp gün ışığına tut: içinden ışık görünmüyorsa değişecek demektir. Kâğıt katmanlarında yaprak, böcek, tohum kabuğu birikmişse de değiştir.

Basınçlı hava ile üfleme. Kâğıt filtreyi kompresörle temizlemek yaygın bir alışkanlık ama filtre elyafını içeriden yırtıyor. Yırtılmış filtre görünüşte temiz, işlevde yok. Filtre ucuz, motor değil.

Nasıl

1. Hava kutusunun kapağını tutan kelepçeleri aç. Bazı modellerde ayrıca bir-iki vida var
2. Kapağı kaldır. Kablo demeti kısa geliyorsa zorlama, önce ilgili konektörü ayır
3. Eski filtreyi çıkar, kutunun içini bir bezle sil. İçeriye biriken tozu emmeden yeni filtreyi koyma
4. Yeni filtreyi doğru yönde otur, kapağı kapat, tüm kelepçelerin oturduğundan emin ol

Kapağın tam kapanmaması, filtrelenmemiş havanın kenardan sızması demek. Kapatırken bir kelepçe zor geliyorsa filtre yanlış oturmuştur.

Sportif / yıkanabilir filtre notu

Yağlı pamuk filtreler (K&N tarzı) fabrika kâğıt filtreye göre daha az filtreliyor ve fazla yağlanınca yağ zerresi hava akış sensörünü (MAF) kirletebiliyor. Sonuç: yanlış hava debisi okuması, karışım hataları, rölanti sorunları. Ölçülebilir bir güç kazancı yokken bu riski almanın anlamı yok. Standart araçta fabrika filtresinde kal.

Polen (kabin) filtresi

Ne zaman

Subaru takviminde kabin filtresi 12 ayda bir ya da 12.000 mil aralıklarla değişiyor. Türkiye'de polen mevsimi uzun, hava kirliliği yüksek ve yollar tozlu; yılda bir kuralı burada gerçekten alt sınır.

Değişme zamanı geldiğini şuradan da anlarsın: fan tam güçte çalışırken üflemenin zayıflaması, camların geç açılması, kalorifer açılınca gelen küf kokusu.

Nerede ve nasıl

Modern Subaru modellerinin neredeyse tamamında — Impreza, Forester, XV/Crosstrek, Legacy, Outback, Ascent — polen filtresi torpido gözünün arkasında.

1. Torpido gözünü tamamen boşalt
2. Gözün sağ tarafında bulunan plastik destek kolunu (damper/tensör) bul. Gözü hafifçe kapatarak gerginliği azalt ve kolu pimden çıkar
3. Torpido gözünün iki yanından aynı anda içeri doğru bastır. Plastik esneyecek ve göz, torpido çerçevesinin yanlarındaki durdurucuları geçerek alt menteşelerinden aşağı sarkacak
4. Arkada filtre kapağını göreceksin. Kapağı aç, eski filtreyi yatay olarak dışarı çek
5. Yeni filtrenin çerçevesinde hava yönü oku var. Çoğu Subaru'da bu ok aşağıyı gösterecek şekilde takılıyor — ama eski filtreyi çıkarırken yönünü not almak en garantisi
6. Kapağı kapat, torpido gözünü menteşelerine hizala, yanlardan sıkıştırarak durdurucuları geçir, destek kolunu geri tak

Plastiği zorlama; tırnaklar aşırı bükülünce kırılıyor ve kırık tırnak sonrasında torpido gözü düzgün kapanmıyor.

Eski filtreyi çıkarırken yaprak ve tohum döküldüyse, ön cam altındaki su tahliye kanalları tıkanmış olabilir. Oraya bakmak da iyi olur.

Yakıt filtresi

Uyarı — yangın ve yüksek basınç riski. Yakıt hattı enjeksiyon basıncı altındadır; hortumu sökünce benzin fışkırabilir. İşe başlamadan sistem basıncını düşür, aküyü ayır, açık alevden ve kıvılcım kaynağından uzak dur, yangın söndürücüyü elinin altında bulundur, kapalı garajda çalışma. Depo içi filtre işinde ayrıca yakıt buharı birikmesi tehlikesi var. Bu işten emin değilsen servise bırak; bu yazının amacı kararı bilerek vermeni sağlamak.

İki farklı düzen var

Subaru'da yakıt filtresi 2005 model yılı civarında yer değiştirdi ve bu, işin tamamen farklı iki iş olması demek:

2004 ve öncesi — motor bölmesinde, dışarıdan erişilebilir. Cam suyu deposu ve sol amortisör kulesi civarında, bir kelepçeyle tutturulmuş silindirik bir filtre. WRX modellerinde de amortisör kulesi civarında. Bu filtreler için yayınlanan aralık başlangıçta 30.000 mil iken 2004 civarında 60.000 mil olarak güncellendi.

Bu düzendeki değişim, dikkatli çalışıldığında ev garajında yapılabilecek bir iş: basıncı düşür, kelepçeleri aç, akan yakıtı bezle karşıla, yeni filtreyi akış yönü okuna dikkat ederek tak, kelepçeleri sık, motoru çalıştırmadan önce kontak anahtarını birkaç kez "ON" konumuna alarak sistemi doldur ve kaçak kontrolü yap.

2005 ve sonrası — depo içinde, pompa modülüyle birlikte. Filtre artık yakıt pompası tertibatının parçası ve depo içinde. Erişim için arka koltuk sökülüyor, altındaki servis kapağı açılıyor ve modül dışarı alınıyor. Yayınlanan aralık 60 ay / 60.000 mil civarında, ama pratikte depo içi filtreler daha uzun ömürlü kabul ediliyor ve pek çok araçta hiç değişmeden gidiyor.

Bu ikinci düzende iş belirgin biçimde daha ciddi: depo dolu ise modülü çıkarmak zorlaşıyor, contanın doğru oturması gerekiyor ve kabin içinde yakıt buharıyla çalışıyorsun. Kendi başına yapacaksan deponun mümkün olduğunca boş olmasını sağla, kabini havalandır ve elektrikli hiçbir şeyi çalıştırma.

Ne zaman şüphelenmeli

Filtre tıkanmasının klasik belirtisi yükte güç kaybı: rampada, tam gazda ya da yüksek devirde motorun tökezlemesi, boşta ve düşük yükte sorunsuz çalışması. Yakıt basıncı ölçülmeden karar verilmez; filtre değiştirmek teşhis yöntemi değil.

Türkiye'de kalitesiz yakıt aldığından şüpheleniyorsan ya da araç uzun süre depoda beklemiş yakıtla çalıştıysa filtreye erken bakmak mantıklı.

Özet tablo