Türkiye koşullarında Subaru bakım takvimi

Kötü haber: "normal" takvim sana ait değil

Subaru'nun bakım kitabında iki sütun var: normal koşullar ve ağır koşullar. Ağır koşulların tanımı kitapta açıkça yazıyor:

• Tekrarlanan kısa mesafe sürüşler
• Dur-kalk trafik
• Uzun süreli rölanti
• Tozlu, çamurlu, ıslak, nemli, soğuk, dağlık ya da tuzlanmış yol koşulları
• Römork çekme
• Yarış / pist kullanımı

Şimdi dürüstçe bak: İstanbul'da işe gidip gelen, Ankara'da kavşak kavşak ilerleyen, İzmir'de yazın 40 derecede trafikte bekleyen bir araç bu listenin kaç maddesini işaretliyor? Genellikle üç ya da dört.

Bu yüzden Türkiye'de "kılavuzda 15.000 km yazıyor" cümlesi çoğu zaman yanlış sütundan okunmuş oluyor. Kılavuzun kendisi diyor ki: bu koşullarda aralığı kısalt.

Kısa mesafenin motora yaptığı

Bu, bakım takviminde en çok küçümsenen madde. Motor tam çalışma sıcaklığına ulaşması için kabaca 10-15 dakika sürekli sürüş ister. Bu süreye ulaşmayan her yolculukta şunlar oluyor:

Yağda su birikiyor. Yanma sonucu su buharı çıkıyor; motor yeterince ısınırsa bu buhar yağdan uçuyor. Isınmazsa yağda yoğuşuyor. Kartere biriken su asit oluşturuyor ve yağın katık paketini tüketiyor. Yağ kapağının altında kremsi kahverengi bir tabaka görüyorsan tanıdığın şey budur.

Yakıt yağa karışıyor. Soğuk motorda karışım zenginleşiyor, yanmamış yakıtın bir kısmı segmanların yanından kartere sızıyor. Yağ inceliyor, yağ filmi zayıflıyor. Direkt enjeksiyonlu motorlarda (FA20 DIT) bu etki daha belirgin.

Kurum artıyor. Dur-kalk çalışma eksik yanma demek; oluşan is yağın taşıma kapasitesini hızla dolduruyor.

Sonuç şu: yılda 4.000 km kısa mesafe yapan bir araç, yılda 15.000 km otoyol yapan bir araçtan daha çok yağ yoruyor. Bu yüzden az kullanılan araçta kilometreye değil aya bakılıyor.

Yakıt: Türkiye'de neyle çalışıyorsun

Türkiye'de pompadaki ana benzin ürünü 95 oktan ve içeriğinde yüzde 5'e kadar etanol bulunabiliyor (E5). 98 oktan premium ürünler istasyonlarda mevcut; yurt dışında bulunan 100+ oktan seçenekleri ise burada yok.

Bunun Subaru sahibi için pratik sonuçları:

• Turbo modellerde kılavuzun yazdığı minimum oktanın altına inme. Düşük oktan, vuruntu (knock) riski demek. Motor kontrol ünitesi vuruntu sensörüyle avansı geri çekerek kendini korur — yani araç patlamaz ama güç kaybeder ve sürekli bu şekilde çalışmak sağlıklı değildir
• Kılavuzun ya da hazırlayan atölyenin 98 önerdiği bir araçta 95 kullanmak, özellikle sıcak yaz gününde ve yüklü sürüşte marjı tüketir
• Modifiyeli araçta oktan pazarlık konusu değil. Harita hangi yakıta göre yazıldıysa o yakıt kullanılır
• Etanol içeriği, çok eski araçlarda yakıt hattı kauçukları ve conta malzemeleri açısından konuşulan bir konu. 1990'lar Subaru'sunda yakıt hortumlarında yaşlanma varsa değiştirirken etanole dayanıklı hortum seçmek mantıklı
• Bilmediğin bir istasyondan, özellikle uzun yolda, depoyu dibe vurmuş şekilde yakıt alma. Deponun dibindeki tortu, pompaya ve filtreye gider

Yaş faktörü: Türkiye'deki Subaru filosu genç değil

Türkiye'de yolda olan Subaru'ların önemli bir kısmı 2000-2012 arası EJ motorlu araçlar. Bu araçlarda kilometre düşük olsa bile kauçuk ve plastik yaşlanıyor:

• Triger kayışı ve aksesuar kayışları
• Radyatör ve kalorifer hortumları, vakum hortumları
• Fren hortumları
• Kaliper körükleri, aks körükleri, salıncak burçları
• Lastikler — diş derinliği yeterli olsa bile yaşlanmış lastik yol tutmaz

"Aracın 90 bin kilometrede" cümlesi bir Subaru için tek başına iyi haber değil. Kaç yaşında ve nasıl kullanıldı soruları en az kilometre kadar belirleyici.

Mevsimlik kalemler

Kışa girerken:

• Akü testi. Sınırdaki akü ilk soğuk sabahta bırakır
• Antifriz koruma seviyesi (donma noktası). Sisteme yaz boyunca su eklenmiş olabilir
• Silecek lastikleri ve cam suyu — donmayan tür
• Lastik kararı. AWD, kar lastiğinin yerini tutmuyor; çekiş yardım eder, durmaya yardım etmez

Yaza girerken:

• Radyatör ve klima kondenseri peteğinin temizliği. Yaz trafiğinde tıkalı petek, motor sıcaklığının doğrudan sebebi
• Klima performansı
• Soğutma sistemi hortum ve kelepçe kontrolü
• Uzun yol öncesi yağ seviyesi ve lastik basınçları

Kar ve tuz gören yollarda kullanıyorsan (Doğu Anadolu, İç Anadolu'nun yüksek kesimleri, Karadeniz'in iç yolları, geçit yolları): sezon sonunda aracın altını yıkatmak korozyon açısından anlamlı bir yatırım. Egzoz, fren hatları ve alt tabla noktaları tuzdan en çok etkilenen yerler.

AWD'ye özel bir kural: lastikler

Bu, Subaru'ya özgü ve pahalı sonuçları olan bir konu. Sürekli dört çeker sistemde dört tekerleğin dönme çapı birbirine yakın olmak zorunda. Bir tekerleğin diğerlerinden farklı çapta olması — farklı diş derinliği, farklı ebat, farklı marka, ya da düşük basınç — merkez diferansiyele ya da viskoz kaplinine sürekli fark yükler.

Pratik kurallar:

• Lastikleri dördü birlikte değiştir. Bir lastik patlarsa ve diğerleri yarılanmışsa, tek lastik takmak uzun vadede aktarma organına zarar verir
• Rotasyonu düzenli yap, böylece aşınma dört tekerlekte dengeli kalır
• Basınçları ayda bir kontrol et
• Stepne ile uzun mesafe gitme

Bu kural bakım takviminin sıradan bir maddesi gibi görünüyor ama Subaru'da doğrudan aktarma organı maliyeti demek.

Pratik takvim önerisi

Aşağıdaki tablo, fabrika değerlerinin ağır koşul sütununa ve Türkiye kullanımına göre uyarlanmış bir öneridir. Kendi kılavuzunun değerleri esastır; bu tablo onun yerine geçmez, ona bakmak için bir hatırlatıcıdır.

TÜVTÜRK muayenesi bakım değildir

Zorunlu araç muayenesi, aracın belirli güvenlik ve emisyon eşiklerini geçtiğini gösterir. Bakım yapıldığını göstermez. Triger kayışı ömrünü doldurmuş, fren hidroliği sekiz yıllık, antifrizi su olmuş bir araç muayeneden geçebilir. Muayene tarihini bakım takvimi olarak kullanma.

Kayıt tut

En basit ve en çok atlanan tavsiye: yapılan her işi, tarihi ve kilometresiyle bir yere yaz. Torpido gözünde bir defter, telefonda bir not, fark etmez.

İki sebebi var. Birincisi, ikinci ve üçüncü el geçmiş bir araçta neyin ne zaman yapıldığını bilmek yoksa tahmin üzerine bakım yapıyorsun. İkincisi, aracı satarken elinde belgeli bir bakım geçmişi olması, Subaru gibi alıcısı bilinçli bir markada doğrudan fiyat farkı demek.