Hangi araçtan bahsediyoruz
Forester'ın ikinci nesli, SG kasa, 2002 sonundan 2008'e kadar üretildi. 2005 sonunda belirgin bir makyaj yaptı: ön tampon, farlar ve ızgara değişti, iç malzeme kalitesi biraz yükseldi. Piyasada "makyajlı SG" ya da "2006 sonrası" diye ayrılır ve fiyat farkı yaratır.
Kasa kodu araç üzerinde de yazar: motor bölmesindeki plakada ya da B direğindeki etikette SG5 (2.0 motorlu) veya SG9 (2.5 motorlu) görürsün. Bu kod, VIN'den bağımsız olarak elindekinin hangi gövde/motor kombinasyonu olduğunu söyler.
Motor: aynı kasada çok farklı üç araç
Bu neslin en önemli özelliği, kaputun altındakinin ne olduğuna göre tamamen başka bir araç olması. Türkiye'de karşılaşabileceklerin:
| Tip | Motor ailesi | Karakter |
|---|---|---|
| 2.0 X (atmosferik) | EJ20 SOHC | Sakin, düşük masraflı, yavaş. Şehir + uzun yol için yeterli, yokuşta zorlanır |
| 2.5 X (atmosferik) | EJ25 SOHC | Daha tork dolu, aynı sadelik. Her pazarda satılmadı |
| 2.5 XT (turbo) | EJ255 DOHC | Bambaşka bir araç. Hızlı, ama bakım disiplini pazarlık konusu değil |
| JDM ithal | EJ20 turbo / EJ25 turbo | Japonya'dan gelen Cross Sports ve STI versiyonları. Parça ve servis ayrı mesele |
Aradaki fark "biraz daha hızlı" değil. Atmosferik SOHC bir Forester ihmali affeder; turbo XT affetmez. XT'de yağ değişimini geciktirmenin bedeli turbo ya da motordur. Turbolu almayı düşünüyorsan EJ255 / EJ257 ring land kırılması ve SG Forester XT: turbo yağlama hattı yazılarını almadan önce oku.
Kaputun altındakini kendin doğrula. Bu yaştaki araçlarda motor değişimi yaygın. İlanda yazan ile bloktaki yazının aynı olduğunu görmeden fiyat konuşma; nasıl bakılacağı Motor kodunu ve model yılını doğru okuma yazısında adım adım anlatılıyor.
Yaşa bağlı masraf kalemleri
17-22 yaşındaki bir araçta "sorun" değil "sıra" konuşulur. SG'de sırası gelmiş olması muhtemel kalemler:
Motor tarafı
- Triger kayışı ve etrafındaki her şey. EJ ailesinde kayış var, zincir yok ve bunlar müdahaleli (interference) motorlar — kayış koparsa supaplar pistona vurur. Kayış değişirken gergi, avara rulmanları, devirdaim ve kam/krank keçelerinin de değişmesi gerekir; ayrı ayrı işçilik ödememek için hepsi tek seferde yapılır. Aracın son kayış değişimi belgeli değilse, alım fiyatına bu işi ekle.
- Silindir kapak contası. EJ25 atmosferiklerde bu neslin en bilinen kalemi; dışarı sızıntı biçiminde başlar. Teşhisi belirtiye göre yapmak gerekir, "meşhur diye" peşin hükümle contaya para vermek yanlış — EJ25 silindir kapak contası yazısı ayırt etme yöntemini anlatıyor.
- Yağ sızıntıları. Bu yaşta kam mili keçesi, ayırıcı plaka ve karter contası bölgesinden nem/terleme normal karşılanır; damlayacak kadar olması pazarlık konusudur.
- Vuruntu (knock) sensörü. Arızalanınca motor kendini korumaya alır ve gözle görülür güç kaybı olur. Ucuz bir parça, ama teşhis edilmezse "motor yoruldu" diye yorumlanır.
Aktarma organları
- Otomatik şanzımanda tork bağlanması. Bu neslin 4 vitesli otomatiğinde, manevrada ve dar dönüşte araç kendini tutuyor, direksiyon zorlanıyorsa aktarma kavraması konuşulur. Test sürüşünde boş bir alanda tam kilitte yavaş tur atmak bunu ortaya çıkarır.
- Dört lastiğin eşitliği. Simetrik AWD'de farklı marka, farklı diş derinliği veya farklı ebat lastik, aktarma organlarını sürekli zorlar. Aracın dört lastiği farklıysa bu hem masraf hem de önceki sahibin araca bakış açısı hakkında bilgidir.
- Debriyaj (manuellerde). Yaşına göre değişmiş olması beklenir; kalkışta titreme ve yüksek kavrama noktası pazarlık kalemidir.
Süspansiyon, direksiyon, gövde
Ayrıntısı SG Forester'da süspansiyon ve direksiyon yazısında; kısaca amortisör üst takozları, ön salıncak burçları ve arka teker rulmanları bu kasada sırayla gelen kalemlerdir.
Gövdede bakılacak yerler: arka çamurluk kemerlerinin iç kısmı, arka tampon altı, kapı altları ve bagaj tabanı. Türkiye'nin nemli sahil şeridinde yaşamış araçlarda buralar konuşur.
Test sürüşünde sırayla
- Soğuk çalıştır. Aracı sen gelmeden ısıtmış olmaları en yaygın gizleme yöntemidir. Kaputa elini koy; sıcaksa bir sonraki gün tekrar gel.
- İlk 30 saniye dinle. Soğukken belirginleşip ısınınca kaybolan tıkırtılar hidrolik supap kaldırıcılarıyla ilgili olabilir; ısındıkça artan derin ve ritmik bir vuruntu çok daha ciddidir. Ayrımı Rod knock mı başka bir şey mi yazısı anlatıyor.
- Egzoz rengine bak. Sabah ilk çalıştırmada bir miktar su buharı normaldir; mavimsi duman yağ yakmadır, tatlı kokulu beyaz duman soğutma suyudur.
- Soğuma suyu deposunu ve yağ kapağını aç. Kapak altında kahverengi köpük, depoda yağ filmi ya da sürekli kabarcık görüyorsan conta konusu açılmıştır.
- Yokuşta tam gaz. Turbo modelde basınç düzgün geliyor mu, atmosferikte ses değişiyor mu.
- Boş alanda tam kilit manevra. Yukarıdaki tork bağlanması testi.
- Fren ve direksiyondan gelen sesler. Kasisli yolda tıkırtı, direksiyon çevrilirken üstten gelen "tak" sesi süspansiyon kalemlerini işaret eder.
- Elektrikli her şeyi tek tek çalıştır. Camlar, ayna, klima, arka cam rezistansı, sunroof. Bu yaşta motorlu aksamlar yorulur ve tek tek para eder.
Türkiye'ye özgü iki konu
LPG. Türkiye'de bu araçların bir bölümü LPG'li. Boxer motorda LPG kendi başına felaket değil ama kuru yanma supap yuvasını zorlar ve yuvası çökmüş bir motorda kompresyon düşer. LPG'li bir SG bakıyorsan kompresyon testi isteğe bağlı değildir. Turbo XT'de LPG'ye hiç girme.
Parça. Atmosferik SG için motor ve süspansiyon parçalarının çoğu hâlâ makul fiyatla bulunuyor; muadil piyasası geniş. XT'ye özel parçalarda (turbo, interkuler, enjektör, bazı sensörler) hem fiyat hem bekleme süresi artıyor. Gövde parçası, iç trim ve far gibi kalemlerde makyaj öncesi/sonrası farkı olduğunu unutma — 2005 ve 2006 araçlar aynı tampona sahip değil.
Sonuç: bu araç kime uygun
Atmosferik SG, düzenli bakımı olan ve dört mevsim güvenilir bir araç isteyen için hâlâ mantıklı. Turbolu XT ise ucuza alınan bir performans aracı değil, bakım bütçesi olan birinin aracıdır. İkisini aynı ilan sayfasında yan yana görüp fiyata göre karar vermek, bu neslin en pahalı hatasıdır.